Evde özgün baskı yapmak

Evde özgün baskı nasıl yapılır? Yoksa “Özgün baskı nedir?” diye mi başlamalı?

Özgün baskı

Uzunca bir süredir evde baskı yapmak niyetim vardı. Özgün baskı tarihi baskı yöntemleri ile sanatsal bir çalışmanın birden fazla kopyasını üretmektir. Temel olarak tahta baskı, taş baskı ve metal baskı olarak 3 baskı tekniği yaygın olarak kullanılır. Metal ve taş baskı pres gerektirir ve evde yapmak biraz zordur. Tahta baskı evde yapılabilir.

Tahtadan baskı kalıbı oluşturmak yerine daha pratik olacağını düşündüğüm sert izolasyon köpüklerini baskı amaçlı kullanmayı bir süredir düşünüyordum. Önce izolasyon köpüğü alıp işlemeyi denedim. Maket bıçağı ile kolayca kesilebiliyor, fakat oymak için başka bir yöntem bulmak gerekti. Malzeme fazla yumuşak kaldığı için oyma sırasında yırtılmalar oluyordu. Ezmeyi denedim fakat verimsiz ve kontrolsüzdü. Havya denedim ve mükemmel sonuç aldım. Havya farklı bir doku oluşturdu. Üstelik çok hızlı işlenebiliyordu. Yukarıda gördüğünüz baskı aslında büyük bir kalıbın kesilmiş parçası.

İzolasyon köpüğü ve havya

Kalıbı yaptıktan sonra baskı yapmaya sıra geldi. Bunun için yapı marketlerde boya rulo ve fırçalarının olduğu bölümden plastik merdane buldum. Mürekkep olarak akrilik kullanmayı düşündüm. Fakat akrilik çok hızlı kuruduğu için kurumayı geciktiren bir katkı ekledim. Boyayı iyice yayıp merdane ile üzerinden defalarca geçmek ve boyayı merdaneye homojen bir şekilde yaymak gerekiyor. Ardından kalıba merdane ile boyayı verdim ve baskı denedim. Ne yazık ki akrilik ile istediğim sonucu alamadım.

Geçen gün Cağaloğlu’na uğradım ve sanatsal malzeme satan sağ koldaki kırtasiyede özgün baskı malzemeleri buldum. Özgün baskı mürekkebini Türkiye’de bulamayacağımı düşünüyordum. Bir merdane ve oyma bıçak seti aldım. Merdanenin çok pahalı olacağını düşünüyordum ve merdaneyi bu nedenle yapı marketten almıştım. Fakat burada satılan merdanenin 25 lira olduğunu görünce bu merdaneyi de aldım. Bıçaklar 25 lira.

Tahta baskı, linolyum oyma bıçakları

Öğrencilik yıllarımda pahalı olduğu için linolyumu alamazdım. Bu işe giriştiğime göre linolyumu da almaya karar verdim. A3 boyu 35 lira. Orta okuldayken (şimdi ilk okula dahil oldu orta okullar.) resim hocamız bize marleyden baskı kalıbı oydurmuştu. Biraz araştırırsanız baskı kalıbı oyacak ucuz, farklı malzemeler keşfedebilirsiniz. Şimdilerde sanatçılar tabelacılarda satılan bir plastik cinsini baskı kalıbı olarak kullanıyorlarmış.

Baskı mürekkebi pahalı bir malzeme. Sanırım 250 gr. 38 lira. Satıcı bunun yerine bana daha ucuz bir yöntem önerdi. Fotoğrafta gördüğünüz katkı maddesi bildiğimiz yağlı boyayı özgün baskı mürekkebi haline getiriyormuş. Daha ekonomik olduğu için önerisini kabul edip bu katkıyı aldım. Güzel sanatlarda okurken baskı mürekkebi yerine matbaa mürekkebi kullanıyorduk. Fakat matbaa mürekkepleri ne yazık ki kısa sürede soluyor. Sanatsal baskılar için kullanmak pek mümkün değil. Kalıcı ve iyi bir iş yapmak istiyorsanız özgün baskı mürekkebi şart. Yağlı boya da uzun yıllar solmadığı için kullanılabilir.

Boya merdanesi ve boya katkısı

Nihayet yeni katkı ile yağlı boyayı karıştırdım. 1 ölçü yağlı boyaya 1,5 ölçü katkı karıştırılıyor. Sonuç oldukça tatminkar. Nihayet sağlıklı bir baskı alabildim. Bu katkının çok avantajlı olduğunu söylemem gerek. Çünkü istediğiniz renk yağlı boya ile karıştırıyorsunuz. Oysa baskı mürekkebi kullanırsanız en az 4-5 kutu almanız gerekir.

Köpükle baskı kalıbı hazırlarken yapmanız gereken bir işlem var. Köpük yüzeyi çok düzgün değil. İyice zımparalamak gerekiyor. Köpük havya ile kolay işlenebiliyor, fakat onun da dezavantajı çok sayıda baskı alamamak. Çünkü köpük kolayca eziliyor. Ezilen bölge merdane ile iyi mürekkep almıyor. Ezik oluşmaması için dikkatli davranmanız gerekiyor. Kalıba mürekkebi verdikten sonra üzerine kağıt koyuyorsunuz. Mürekkebin kağıda iyice geçmesi için kağıdın üzerine baskı uygulamak gerekiyor. Baskı uygularken köpük bölgesel olarak ezilebiliyor. Yine de biraz özenle çok rahat 10 baskı alınabilir.

Köpükten yapılmış baskı kalıbı

Tahta baskı ya da artık buna yüksek baskı diyelim, çok renkli baskı almak için önce açık renk baskıyı yaparsınız. Tahta ya da benzeri malzeme üzerinde her renkte giderek daha fazla oyma yapılır. Yani aynı kalıpta örneğin önce bir yüz açık renkle basılır, sonra yüzdeki gölge için gölge dışında kalan bölgeler oyulur ve tekrar baskı yapılır. Yani eksiltme yöntemi ile her aşamada oyarak diğer renkler oluşturulur.

18 Responses to Evde özgün baskı yapmak

  1. Sinan Altun diyor ki:

    Cok tesekkurler hocam, Bu tip bir baski nasıl yapılır bilmiyordum. Sonuc harika gozukuyor.
    Basarili calismalarinizin devamını dilerim.

  2. admin diyor ki:

    Sağol Sinan. Baskı yaparsan mutlaka görmek isterim.

  3. oğuzhan yılmaz diyor ki:

    Web tasarımı yapan grafik tasarım için hazırlanan bir öğrenciyim size küçükte olsa yardımcı olmak için birşey söylemek istiyorum WordPress-admin panelinden Kalıcı Bağlantılara tıklayıp kalıcı bağlantı olarak %postname% seçerseniz yukardaki ?p=yazıid yerine direk yazı adı adres çubuğunda yazar buda google amcaya yardımcı olur :) siteniz adına iyi çalışmalar..

    • admin diyor ki:

      Oğuzhan yardımına teşekkür ederim. Genellikle SEO konusuna dikkat ederim. Bu iki sebeple default halde kalmış olabilir. Ya taşınma işlemi sırasında bu ayarı atlamışım. Ya da SEO ile ilgili bir plugin vardı, onu devre dışı bıraktım. O sırada bu devre dışı kalmış. Umarım okulu kazanırsın.

  4. Ömer ŞAHİNER diyor ki:

    Çalışmalarınızı gördüm tebrik ederim.Bende sanatsal malzemeler üretiyor, atölye kuruyorum. Vebsayfamda çalışmalarımı görebilirsin,yrdımlaşalım. sahnersanat.com

  5. [...] bu şekilde yapılabiliyor. Baskı boyu büyüdükçe bu yöntem biraz sorun olmaya başlıyor. Daha önceki yazımda yaptığım köpük baskı yönteminde bunu uygulamak mümkün değil. Çünkü köpük kolayca eziliyor. Bu nedenle net bir baskı [...]

  6. nesrin diyor ki:

    strafor baskısı içic starfor üzerine resmi yapıp sıvı yapıştırıcıyla üzerinden geçtiiz mi resim zaten oyulur kazıma araçlarına ihtiyacınız olmaz

  7. hülyae. diyor ki:

    merhaba farklı renkleri bir arada nasıl basabiliriz

    • altan diyor ki:

      Farklı renkler için farklı kalıplar hazırlamak gerekir. Renkler üst üste basılır. Önce bir rengi basarsınız. Boya kuruduktan sonra farklı renk basabilirsiniz.

  8. Mehmet SONAT diyor ki:

    Sevgili Altan Bey,
    Yorum değil, sorum olacak. Eşimle birlikte, Beypazarı Yaşayan Müzeyi gezdikten sonra özellikle tahta baskı (Ihlamur baskı) işine heveslendik. Öncelikle baskı kalıplara için ıhlamur kütükler edindim, ancak yeni kesim. Mümkünse, bundan sonraki aşamalarla ilgili bilgi almak istiyorum. Örneğin;
    * Ağacın kurutulmasında dikkat edilecek konular,
    * Ağacın hangi yönüne çalışılır ? ( Kalıbın hazırlanması sırasında, planya yaparken, kalemle
    çalışırken işleme yönü)
    * Kullanılacak kalemlerin özellikleri
    * İşleme öncesi (gerekiyorsa) ağaçların hazırlanması
    * Genel anlamda gözönüne alınması gereken hususlar.

    İlginize şimdiden teşekkürler, izin verirseniz ilerleyen günlerde yine sorularım olacak.

    Saygılar.

  9. altan diyor ki:

    Yazınıza cevap yazmadığımı farkettim. Kusura bakmayın. Ağaç baskı tecrübem yok. Fakat ağaç çok yaş değilse kurutma ile uğraşmanıza gerek yok. Tahtanın düzgün olmasına bile gerek yok. Yani kurudukça çalışsa bile prese sokmayacaksanız dönmüş tahta ile bile düzgün baskı alabilirsiniz.

    Sanatsal özgün baskı çalışmalarında kalıbı bir seri baskı için kullanırız. Sonrasında tekrar basılmaz. Kalıp kırılır. Çünkü belirlediğiniz adetteki seri dışında yeni baskı yapmak sanatsal işler söz konusu olduğunda sahtekarlığa giriyor.

    Uzun dönem tekrar tekrar baskı yapmayı düşünüyorsanız, özgün olmayan çalışmalar için ve çok ucuza üretilmesi gereken işler için kullanabilirsiniz. Bu üretim özgün ve sanatsal değil, dekoratif ve yüksek adetli ya da sınırlanmamış baskı anlamına gelir. Üretilen işler maliyet düzeyinde fiyatlanır. Sanatsal düzeyde bir fiyatlandırma yapılmaz. Amatörce kendiniz için yaptığınız işler bile söz konusu olsa işin gerektirdiği şekilde davranmak doğrusudur.

    Sanatsal ve özgün olmayan baskı işleri için ağacın düzgün kalmasını isteyebilirsiniz. Bunun için dinlenmiş ve kurutulmuş ağaç almalısınız ya da ağaçları uzun süre bekletmelisiniz. Evdeki fırınları 60 dereceye ayarlayarak 4-5 gün süreyle ağacı kurutmayı da deneyebilirsiniz. Ağaç kuruduktan sonra yeniden kesime sokup düzelttirebilirsiniz.

  10. Gökhan diyor ki:

    Altan Bey Merhabalar;

    Ben de taş baskıya meraklıyım. Fakat benim baskı yapmak istediğim kumaş sentetik tarzda bir kumaş. Hatta kağıt tela veya nonwowen kumaş gibi bir şey de diyorlar. Fakat bu kumaşın üzerinde kullanılacak mürekkep ne olabilir bunu bilemedim. Nasıl bir mürekkep kullanabilirim? Yani sentetik olduğu için muhtemelen kumaş emmeyecek bunun içinde akma olabilir. Bayadır yazıda yorum da yok eğer mesajımı görürseniz ilgileneceğinizi düşünüyorum ve mail bekliyorum sizden. Şimdiden çok teşekkür ediyorum.

    • altan diyor ki:

      Kumaş hakkında fazla bilgim yok. Fakat sentetik kumaşlar için baskı boyaları olduğunu biliyorum. Empirme baskı boyaları, ama sanırım az miktarda bulunmazlar. Belki serigrafi baskı boyalarını deneyebilirsiniz. Baskı yaptığınız kumaşları ne amaçla kullanıyorsunuz bilmiyorum. Serigrafi baskı boyaları yüzeyde kalan bir tabaka oluşturur.

  11. türker diyor ki:

    merhabalar hocam ben evde denedim oyma takımlarıyla bu malzemeyı oymak cok zor ezerek belkı bır olcude yüksek baskı için kullanabılırız ama matba boyasını nedense bır turlu merdane ıle yedıremedım yuzeye :S yanlıs yaptgım bır sey olmalı

    • altan diyor ki:

      Merhaba Türker,
      Evet oyma takımları ile malzemeyi oymak hiç kolay değil. Ben o nedenle havya kullanarak oydum.
      Yüzey için zımpara yapmak gerekebilir diye yazmıştım zaten. Ya da yüzeyi pürüssüz bir hale getirmek ve boya tutmasını sağlamak için astar boya gibi bir şeyler deneyebilirsin. Sonuç olarak bu malzeme ile uğraşmak yerine sanatsal malzeme satan sitelerden linolyum almanı önereceğim. Linolyum çok kolay işlenebiliyor. Linolyum baskı için şu bağlantıya bir bak.
      http://www.altanguvenni.com/2011/09/evde-ozgun-baski-linolyum-baski/

  12. Aylin diyor ki:

    Merhabalar Altan Bey. Yönteminiz gerçekten hesaplı. Ben de evde baskı yapabilmek için farklı malzemeler arayışındayım. Mavi köpüğü sadece bıçakla deneyerek sonuç alamayacağımı düşünüp bıraktım. Tam da bu aşamada yazınızı görmek beni mutlu etti. Size sorum yapı marketten aldığınız ruloyu uzun süre kullanıp kullanamadığınız. “duvar kağıdı ezme rulosu” adında sık dokulu silikona yakın bir malzeme ile kaplı bir ürün buldum. Eğer sonraki çalışmalarınızda da verim alabildiyseniz ben de edinmeyi düşünüyorum.

    Şimdiden teşekkürler…

    • altan diyor ki:

      Aslında bu ruloyu hiç denemedim. Çünkü makul bir fiyatla özgün baskı rulosu bulmuştum. Yapı marketlerden alacağınız rulo bundan çok daha ucuz olmayacaktır. Benim amacım malzeme bulunmayan şehirlerimizde bu işi yapabilmeyi mümkün kılmaktı. Ama artık internet üzerinden alışveriş yaparak özgün baskı malzemelerini alabiliyorsunuz. Ruloyu kullanmadım ama muhtemelen iş görecekti. Belki tiner gibi malzemeler ruloyu bozabilirdi. Bulduğum rulo yeterince sert değil, yumuşaklığı nedeniyle belki çok derin olmayan bölgelerinde mürekkep almasına sebep olabilirdi. Mümkünse orjinal ruloyu almaya çalışın.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Şu HTML etiketlerini ve özelliklerini kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>